Kimdir iyi öğretmen?


Eminim ki, iyi bir öğretmenin nasıl olacağına dair birçok insanın kafasında sayısız fikir ve soru işareti vardır. Bu yazımda bir öğretmen olarak kendi fikirlerimi sizinle paylaşmak istedim.

Akademisyenler, sınıf öğretmenleri, branş öğretmenleri, anasınıfı öğretmenleri… Sayısız eğitimci ünvanı sıralayabiliriz. Peki bu “öğretmen” kelimesini düşününce neden hep, hayatımızın ilk yıllarını sıkıcı ve katı bir şekilde geçirmemize sebep olan, sınıfın önünde oldukça yıpranmış bir ceket içinde ayakta durup, bize kızan bir tipi gözümüzün önüne getiririz?

Öğretmen dediğimiz şey bu değil. Öğretmek bu değil.

Mantıklı bir şekilde düşünüldüğünde, bir düşünceden diğerine önemli bir fikir edinmenin hayati öneme sahip olduğunu öğretmek, herhangi birimizin ihtiyaç duyduğu en önemli yaşam becerilerinden biridir.

Her birimiz, mesleğimiz/branşımız ne olursa olsun, iyi bir öğretmen olmak zorundayız. Çünkü yaşamlarımızın bir getirisi olarak başka insanların akıllarının derinliklerine sayısız bilgi aşılamamız gerekmektedir. Dürüst olalım, hepimiz oldukça kötü öğretmenlerle okul hayatımıza başladık. Kendimden örnek vermek gerekirse, ilkokuldaki İngilizce öğretmenim sınavında dört kelime yazdırır ve bunların her birine yirmi beş puan vererek bizi sınav yapardı. Demem o ki; öğretmen olmak, bir şeyler öğretebilmek zor iş kanaatimce.

Ama, bu diğer bir çok şey gibi öğrenmekten ve öğretmekten utanılacak bir şey değildir. Öyleyse, iyi öğretmen nasıl olmalıdır? Benim gözümde, meslek/branş gözetmeksizin, bunun beş koşulu var:

1. İyi öğretmen zaten bilmediği bir şey için asla başka bir kişiyi suçlamaz.

Paradoksal görünüyor değil mi? Fakat gerçek şu ki, sıklıkla başka bir insanın henüz bir şey bilmediği gerçeği yüzünden sıkıntıya kapılıyoruz, sinirleniyoruz. (Aslında ne olduğunu asla söylememiş olsak da.)

Bazı fikirler bizim için çok önemli görünebilir, başkalarının bunları tamamen bildiğini hayal edemeyiz. Bu tutum öğretmek zorunda olduğumuz şeyin, talihsiz bir kişinin kafasına başarılı bir şekilde yol almasını imkânsız kılmaktadır. Bana göre, iyi öğretim, cahilliğin öğrettiğimiz bireyin sahip olduğu bir kusur olmadığı fikriyle başlar: Aslında bu asla doğru şekilde öğretilmemesinin bir sonucudur.

Bu yüzden, hata, haklı olarak, önemli bilgileri başkalarının beyinlerine aşılamak için yeterince çabalamayan insanlara aittir. Başka bir deyişle, biz öğretmenlere, öğretenlere.

2. İyi öğretmen sinirlenmez.

Bizim için önemli olan bir şeyin başka biri tarafından hızlı bir şekilde anlaşılmama ihtimali, bizi herhangi bir dersi veya bir konuşmayı yürütmek için en kötü durum olan çalkantılı bir öfkeye sürükleyebilir. Bunu eminim çoğu insan hayatında sayısız kez deneyimleme fırsatı bulmuştur.

Sözde öğrencimize hakaret etmeye başladığımız zaman, onlara salak ya da aptal diyoruz, ders oldukça açık. Bu zamana kadar hiç kimse aşağılanma koşulları altında hiç bir şey öğrenemedi, öğrenemez.

3. İyi öğretmen, her şeyi bilmediğini kabul edebilir.

Çoğu insan için öğrenme pozisyonunda olmak oldukça küçük düşürücüdür. Düşünsenize, başka birinin size ait olmayan bilgileri var. Korkunç, değil mi? Bu gerçekten çok rahatsız edici olabilir, öğrenen kişi kulaklarını kapatabilir ve öğretme rolündeki birinin iddia edilen üstünlüğünden nefret edebilir. Bu nedenle iyi öğretmenin bir diğer temel becerisi, hayatının birçok alanında, oldukça cahil ve aptal olduğunu kabul etmesidir.

Diyeceksiniz ki bu onun yetkilerini zayıflatabilir.

Aksine; bu yaklaşım, öğrenciyi rahatlatan bir iyi niyet ve alçak gönüllülük atmosferi yaratır. Öğretilen bir şeyi bilmiyor olabilirler ama genel olarak öğretmene göre yine de az da olsa bilgileri vardır. Böylece belli bir alandaki eksikliklerine bakmaya cesaret edebilir ve samimiyetli bir disipline boyun eğebilirler.

4. İyi öğretmen kendi anlarını kendisi seçer.

Kötü öğretmenler olarak, düzgün bir şekilde katılımın en muhtemel olduğu bir zamanı seçmek yerine problem ortaya çıktığı anda otomatik olarak bir ders vermeye çalışma eğilimindeyiz.

Ama kriz anları ders vermek için en uygun zaman değildir.

Örneğin, sırf altta yatan dinamikler ile başa çıkabilmemiz adına uygun ortamı yaratabilmek için, bir argümanın ardından üç gün beklemek zorunda kalabiliriz. Bunun sizi yenilgiye uğratacağını düşünmek en büyük hatalardan biri olabilir. Bunun yerine sakin bir ortamın olduğu ve arka fonda hafif bir şarkının çaldığı an, belki de bir süre önce bizi gerçekten çıldırtan bir şeye geri dönecek kadar neşeli ve masum bir an olabilir.

5. İyi öğretmen, aynı zamanda iyi bir öğrencidir.

İyi öğretmen, öğrenecek sonsuz şey olduğunu ve herkesin başkalarına kazandırmak için önemli bir şeyleri olduğunu bilir. Birinci sınıf öğrencilerime etçil otçul hayvanları İngilizce öğretirken sınıfta onlarla beraber araştırma yaptığım günleri hatırlıyorum. Demek istediğim; eğitimde süreklilik kavramı sadece öğrenciler için değil, tüm insanlık için geçerlidir.

Ve unutmayın, iyi bir öğrenme ve öğretme, ilerleyebilmemizin tek yoludur ve bu yüzden eksikliklerimizi bize verilen hediyeler olarak kabul etmeli ve öğrenmekten asla vazgeçmemeliyiz.

Ecem Nur OKUL
Bilgi Koleji İngilizce Öğretmeni

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kimdir iyi öğretmen?